2004 DYD Ürgüp Toplantısı Sonuç Raporu

5. DEVEKUŞU YETİŞTİRİCİLERİ TOPLANTISI

SONUÇ RAPORU

8-10 Ekim 2004, ÜRGÜP

             Devekuşu Yetiştiricileri Derneği tarafından, Türkiye’deki devekuşu yetiştiricilerinin sorunlarını ve çözüm önerilerini tartışmak, 2004 yılı üretim dönemini değerlendirmek üzere 8-10 Ekim 2004 tarihleri arasında Ürgüp’te bir toplantı düzenlenmiştir. Devekuşu yetiştiricileri ve bu yetiştiricilikle ilgili kurum ve kuruluşların davetli olduğu toplantıya katılanların listesi ekte sunulmuştur. Toplantının açılış konuşmaları bölümünde yetiştiricileri temsilen Nevşehir Boy Besicilikten Aşiret DALCI Türkiye’de devekuşu yetiştiriciliğimim genel durumu ve sorunları hakkında bilgiler vermiştir. Daha sonra Devekuşu Yetiştiricileri Derneği Başkanı Prof.Dr.İbrahim AK, devekuşu yetiştiriciliğinde sorunların çözümü ve gelişmenin sağlanması için örgütlenmenin önemi konusunda bilgiler vermiştir. Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı adına toplantıya katılan Zir.Yük.Müh. Kadir ÖZMELİOĞLU ise Türkiye’de devekuşu yetiştiriciliğinin gelişimi, sorunları ve bu konuda bakanlıktaki son durum hakkında bilgiler vermiş, sorunların çözümüne yönelik bazı önerilerde bulunmuştur.

            Daha sonra 3 ayrı oturumla toplantıya devam edilmiştir. Katılımcıların önerisi ile Prof.Dr.İbrahim AK başkanlığında yürütülen toplantıların ilk oturumunda Akademi Teknoloji Üretim Danışmanlık Şirketinden Hakan YILDIZ son yıllarda Dünya’da devekuşu üretimi ve ticareti konusunda gelişmeleri içeren bir sunum yapmıştır. Daha sonra Park Camelus Turizm Ticaret limt. Şti.’den Zeynel ÖKTENER Türkiye’deki devekuşu yetiştiricilerinin sorunları konusunda bir konuşma yapmış ve yetiştiricilerin sorunlarının çözümü için örgütlenmenin mutlak gerekli olduğunu vurgulamıştır. Toplantının ilk oturumunun son konuşmacısı Başpınar Devekuşu Çiftliği’nden Vet.Hek.Seyfi TOKA ise devekuşu çiftliklerinde sağlık sorunları ve hijyen konulu konuşmasında devekuşlarında sık rastlanan hastalıklar, korunma ve tedavi yöntemleri hakkında bazı bilgiler vermiştir.

            Toplantının  ikinci oturumunda SYS Devekuşu Çiftliğinden Şükrü SARIKAYA, SYS Light Et ürünleri (devekuşu salam, sosis ve sucuk) üretimi konusundaki çalışmaları ve ürünleri hakkında bilgiler vermiştir. Daha sonra  Karas Devekuşu Çiftliğinden Uğur KARAS, devekuşu eti ve derisinin değerlendirilmesi konusundaki çalışmaları hakkına bilgiler aktarmıştır. Bu oturumun son konuşmacısı Akdeniz Devekuşu Çiftliğinden Bilal MEMİŞ ise boş devekuşu yumurtalarının süslenerek dekoratif eşya olarak değerlendirilmesi konusundaki çalışmaları hakkında kısa bilgiler vermiştir.

            Toplantıda bildirilerin sunulduğu son oturumda Karas Devekuşu Çiftliğinden Uğur KARAS Kesim sonrası devekuşu derilerinin korunması konusunda bazı bilgiler aktarmıştır. Devekuşu derilerinin etkin ve ekonomik bir şekilde değerlendirilebilmesi için deri kalitesi, yüzme ve kesim sonrası derilerin uygun koşullarda depolanmasının son derece önemli olduğuna dikkat çekmiştir. Daha sonra Bursa Yem Fabrikasından Zir.Müh. Oğuz DURMUŞ devekuşlarının beslenmesinde kullanılan yemlerin genel özellikleri ve devekuşu yemi üretimi konusundaki çalışmaları hakkında bilgiler aktarmıştır. Marge Mühendislikten Mak.Yük.Müh.İsmail SEZGİN ise devekuşu kuluçka makinalarının genel özellikleri hakkında bilgiler vermiştir.       

            Toplantının daha sonraki bölümünde Yetiştirici Sorunları, Ürün İşleme, Örgütlenme, Tanıtım ve Pazarlama, Eğitim konusunda çalışma grupları oluşturulmuştur. Toplantının son günü çalışma gruplarının raporları değerlendirilmiş ve bu raporlardan yararlanarak hazırlanacak sonuç raporunun Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı’na iletilmesine karar verilmiştir.

            Çalışma gruplarının gruba sunduğu raporda yetiştiricilikte teknik bilgi eksikliği, nitelikli kuluçka makinası ve yem eksikliği en önemli sorunlar olarak belirlenmiş ve bu nedenle yetiştiricilikte önemli verim kayıpları yaşandığı bildirilmiştir. Ülkemizde yeni gelişen ve henüz emekleme aşamasında olan ve önemli sorunları bulunan bu sektörün gelişmesi, istihdam yaratması ve ülke ekonomisine katkı sağlayabilmesi için başlangıçta sektör gelişene kadar ülkemizde devekuşu yetiştiriciliğinin desteklenmesi ve teşvik edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Üretimde verimlilik için uzmanlaşmanın gerekli olduğu vurgulanmıştır.  

            Ürün işleme konusunda 1. sınıf kesimhanelerin yetersiz olduğu, kaçak kesimlerin önlenmesi için diğer kesimhanelerde de devekuşu kesimine izin verilmesi gerektiği, çiftliklerde acil ve zorunlu kesimi yapılan devekuşlarının ilçe tarım veteriner hekimlerinin kontrolü altında kesimhanelerde değerlendirilmesi halinde yetiştiricinin ekonomik açıdan tüketicinin ise sağlık açısından yararına olduğu belirtilmiş, tüketici sağlığı açısından birinci sınıf kesimhanelerdeki  kesimlerin pirimle desteklenmesi gerektiği belirtilmiştir. Derilerin kesim sonrası zarar görmeden saklanması için bölgedeki mezbahaların soğuk hava depolarından yararlanılması önerilmiştir. Devekuşu yetiştiriciliğinde maliyetlerin düşürülebilmesi için KDV’nin %1’e düşürülmesi gerektiği bildirilmiştir.

            Devekuşu ürünlerinin tüketiminin yaygınlaştırılması için bir reklam ve tanıtım fonunun oluşturulması gerektiği, görsel ve yazılı basında devekuşu ve ürünler konusunda tanıtım ve reklam çalışmalarının yapılması gerektiği, bu amaçla ayrıca dergi, broşür ve CD hazırlanması, TV ve Radyodaki sağlık programlarında devekuşu etinin sağlıklı beslenme açısından öneminin işlenmesi, hastanelerde hastaların daha sağlıklı beslenmeleri için devekuşu eti tüketiminin önerilmesi, TRT’de YAYÇEP programlarında devekuşu yetiştiriciliği konusunda eğitim programlarına yer verilmesi, devekuşu ürünlerinin tanıtımı ve kullanımının yaygınlaştırılması için Ulusal ve Uluslararası gıda fuarlarına katılmanın büyük önem taşıdığı belirtilmiştir. Ayrıca devekuşu yetiştiricileri için bir almanak ve devekuşu yetiştiricileri derneği için bir logo oluşturulması önerilmiştir.

            Devekuşu konusunda eğitim, araştırma ve yayım çalışmalarının yetersiz olduğu vurgulanmış ve bu tür çalışmaların mutlaka artırılması ve desteklenmesi gerektiği bildirilmiştir. Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı, Üniversite ve Devekuşu Yetiştiricileri Derneği’nin ortaklaşa düzenleyecekleri kurs, seminer, panel ve sempozyum gibi etkinliklerle yetiştiricilerin bilgi birikimleri ve deneyimlerinin artırılması gerektiği bildirilmiştir.   Devekuşu yetiştiriciliğinde sorunların çözümü ve gelişme için örgütlenmenin mutlaka gerekli olduğu, bu nedenle en kısa sürede Türkiye’deki tüm devekuşu yetiştiricilerinin dernek çatısı altında toplanması için gerekli çabanın harcanmasına ve bu arada devekuşu yetiştiricileri birliği yada kooperatifi kurulması konusunda gerekli çalışmaların başlatılmasına karar verilmiştir.  

            Toplantı sonucunda devekuşu yetiştiricilerinin eğitimi amacıyla ilkbahar döneminde devekuşu yetiştiriciliği konusunda uzman teknik elemanların denetiminde çiftlik elemanlarına yönelik olarak bir devekuşu çiftliğinde uygulamalı eğitim çalışması yapılmasına, devekuşu yetiştiriciliği toplantısının ise sadece dernek üyeleri ile her yıl Türkiye’nin farklı bölgelerinde daha uzun süreli olarak (3 gün) yapılmasına, toplantı kapsamında bölgedeki devekuşu çiftliklerinin ziyaret edilmesine ve toplantıların ilgili sektörlerin de katılımı ile birlikte bir fuar şeklinde düzenlenmesine oybirliği ile karar verilmiştir.      

            SYS Devekuşu, SYS Light Et devekuşu ürünleri (devekuşu eti, salamı, sosisi ve sucuğu) ile toplantının düzenlenmesine destek sağlamış, toplantı süresince katılımcılara ve otelde konaklayan diğer yerli ve yabancı turistlere devekuşu et ürünleri ikram edilmiş ve büyük beğeni görmüştür. Ayrıca Boy Besicilik devekuşu çiftliğinden sağlanan devekuşu yumurtaları da katılımcılara omlet olarak ikram edilmiş ve büyük ilgi görmüştür. 

            Yoğun bir çalışma programı ile iki gün devam eden toplantı sonunda Boy Besicilik devekuşu çiftliği ziyaret edilmiş ve daha sonra toplantı sona ermiştir.

            Toplantıda aktarılan bilgilerin, yapılan tartışmaların ve elde edilen sonuçların devekuşu sektörü ve ülkemiz için yararlı olmasını diler, saygılar sunarız.